Debaty sejmoweDruga Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie konieczności podjęcia nadzwyczajnych środków w polityce rządu wobec cukrownictwa

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją posła Janusza Dobrosza dotyczącą polityki rządu wobec cukrownictwa przekazuję w imieniu prezesa Rady Ministrów prof. Jerzego Buzka następujące stanowisko:    Według stanu na dzień 11 lutego 2000 r. następujące cukrownie objęte działaniem ustawy z dnia 26 sierpnia 1994 r. o regulacji rynku cukru i przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym (DzU nr 98, poz. 473 z późn. zm.) udostępniły nieodpłatnie akcje uprawnionym plantatorom buraka cukrowego: L.p. Nazwacukrowni Liczba plantatorów,którzy nieodpłatnienabyli akcje Liczbanieodpłatniezbytych akcji Wartość nominalnanieodpłatniezbytych akcji 1. Borowiczki SA 2 057 740 520 740 520 2. Chełmża SA 3 520 1 492 480 1 492 480 3. Głogów SA 1 476 1 580 796 1 580 796 4. Jawor SA 813 314 631 314 631 5. Ropczyce SA 5 410 1 341 680 1 341 680 6. Włostów SA 1 587 845 871 845 871 14 863 6 315 978 6 315 978    Przedstawione poniżej dane dotyczą cukrowni, których prywatyzacja odbyła się z udziałem Ministerstwa Skarbu Państwa (a zatem nie obejmują informacji o procesach prywatyzacyjnych cukrowni dokonanych przez właściwych wojewodów zgodnie z ustawą z dnia 13 lipca 1991 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych) w drodze: 1) podwyższenia kapitału akcyjnego L.p. Nazwacukrowni Podmiotyobejmujące akcje(inwestorzy) Wartośćnominalnaobjętych akcji Ilośćobjętychakcji 1. Cukrownia Ropczyce SA Sudzucker AG 1 zł 7 979 200 2. Cukrownia Pelplin SA Danisco Sugar 1 zł 6 000 000 3. Cukrownia Glinojeck SA British Sugar Overseas Sp. z o.o. 1 zł 32 841 524 4. Cukrownia Łubna SA(podwyższenie kapitałuakcyjnego nastąpiłopo objęciu akcji przezuprawnionych wierzycieliwg prawomocnejugody bankowej) Sudzucker AG 10 zł 20 250 000 2) realizacji postanowień prawomocnych ugód bankowych L.p. Nazwacukrowni Podmiotyobejmujące akcje(wierzyciele) Wartośćnominalnaobjętych akcji Ilośćobjętychakcji 1. Cukrownia Opalenica SA(wierzyciele uprawnieni wgprawomocnej ugodybankowej objęli akcjew podwyższonym kapitalew zamian za wierzytelności) Bank Gospodarki Żywnościowej SA 1 zł 6 428 735 Bank Rozwoju Cukrownictwa SA 1 zł 1 060 000 Rolimpex SA 1 zł 577 879 Transpol Sp. z o.o. 1 zł 14 511 Wielkopolska Hodowla Buraka Cukrowego 1 zł 14 314 2. Cukrownia Łubna SA akcje objęło 32 wierzycieli(pełna lista w załączeniu    Prywatyzacja spółek cukrowych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 sierpnia 1994 r. o regulacji rynku cukru i przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym (art. 9) ma nastąpić w drodze zbycia przez skarb państwa akcji tych spółek w trybie i na warunkach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.    Środowisko cukrownicze skupione w Cukrowniczej Izbie Gospodarczej oraz w organizacjach związków zawodowych pracowników i plantatorów wskazywało na potrzebę szybkiej prywatyzacji i restrukturyzacji sektora, z jednoczesnym skutecznym zabezpieczeniem produkcji cukru w naturalnych regionach plantacji buraka cukrowego, gdzie skupiona jest większość cukrowni.    Część argumentów przedstawionych przez organizacje skupione wokół branży cukrowniczej zostało uwzględnionych, a pod koniec 1998 r. została opracowana Strategia restrukturyzacji i prywatyzacji regionalnej spółek cukrowych we współpracy z zarządami spółek cukrowych. Taki kierunek działań ma realizować następujące postulaty:    - zabezpieczenie interesów plantatorów poprzez wynegocjowane indywidualnie z inwestorem pakiety plantatorskie;    - zabezpieczenie interesów pracowników w pakiecie socjalnym;    - zachowanie naturalnych regionów uprawy buraków cukrowych;    - umożliwienie udziału w prywatyzacji cukrowni polskiego kapitału;    - szybkie dokapitalizowanie cukrowni ze środków inwestorów strategicznych,    - w ramach pakietów inwestycyjnych spłatę zobowiązań cukrowni oraz podjęcie inwestycji rozwojowych.    W efekcie wypracowano strategię restrukturyzacji i prywatyzacji regionalnej spółek cukrowych, która jest obecnie realizowana.    Przedmiotowa koncepcja zakłada, iż prywatyzacja trzech spółek cukrowych (tj. Lubelsko-Małopolskiej Spółki Cukrowej SA, Mazowiecko-Kujawskiej Spółki Cukrowej SA oraz Poznańsko-Pomorskiej Spółki Cukrowej SA) jest prowadzona z zachowaniem podziału spółek cukrowych na grupy regionalne. Jej realizacja odbywa się w dwóch etapach:    1) restrukturyzacji spółek cukrowych poprzez zbycie przez ich zarządy 51% akcji cukrowni w określonych grupach regionalnych wyłonionym inwestorom strategicznym,    2) po zbyciu akcji cukrowni w grupach regionalnych zostanie uruchomiona procedura zbycia akcji należących do skarbu państwa w spółkach cukrowych, do których należeć będą cukrownie zlokalizowane w grupach regionalnych, tzw. grupach holdingowych.    Tryb i zasady sprzedaży akcji poszczególnych grup regionalnych cukrowni zostały określone w uchwałach nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy z dni 5 i 22 marca 1999 r. Działania restrukturyzacyjne są prowadzone przez zarządy właściwych spółek cukrowych według indywidualnie określonego dla poszczególnych grup regionalnych harmonogramu. Należy podkreślić, że procedura wyboru inwestora określona w przedmiotowych uchwałach nie stwarza preferencji dla danej kategorii potencjalnych inwestorów. Zarówno pracownicy, jak i plantatorzy oraz tworzone przez nich podmioty mogą brać udział w procesie prywatyzacji i restrukturyzacji spółek cukrowych na zasadach określonych w regulujących ten proces obowiązujących przepisach prawa.    Prywatyzacja Śląskiej Spółki Cukrowej SA jest realizowana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, ustawy dnia 26 sierpnia 1994 r. o regulacji rynku cukru i przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1999 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia zasad i harmonogramu prywatyzacji spółek cukrowych. Procedura prywatyzacji jest realizowana w trybie publicznym na podstawie rokowań podjętych w wyniku zaproszenia opublikowanego w dniu 18 października 1999 r. Zgodnie z przyjętym harmonogramem w dniu 11 lutego upłynął termin składania wiążących ofert na nabycie akcji spółki.    Zapisy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 26 sierpnia 1994 r. o regulacji rynku cukru i przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym, mając na celu zwiększenie stopnia opłacalności produkcji cukru na eksport, zobowiązują podmioty nabywające cukier od producentów cukru na zaopatrzenie rynku krajowego do wnoszenia opłat w wysokości nie większej niż 7% wartości zakupionego cukru. Opłaty te przeznaczone są na dopłaty do eksportu producentom cukru w ramach kwoty B. Rada Ministrów, na wniosek ministra rolnictwa i rozwoju wsi, po uzgodnieniu z ministrem finansów, corocznie określa w drodze rozporządzenia wysokość opłat oraz zasady stosowania dopłat do eksportu cukru w ramach kwoty B.    W okresie od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. opłaty te wynoszą 3,0% wartości zakupionego cukru. Natomiast dopłata do eksportu 1 tony cukru stanowi iloraz łącznej kwoty zgromadzonych od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. środków, powiększonej o niewykorzystane środki na dopłaty producentom cukru w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 1999 r. i podzielonej przez ilość cukru wyeksportowanego w okresie od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. w ramach kwoty B, z zastrzeżeniem, że dopłata do eksportu 1 tony cukru dla określonego producenta cukru nie może być wyższa niż różnica między minimalną ceną zbytu cukru na rynku krajowym, obowiązującą w dniu zawarcia transakcji pomiędzy eksporterem a importerem, a średnią ceną cukru białego na giełdzie londyńskiej w tygodniu poprzedzającym zawarcie transakcji. Dopłaty dotyczą eksportu cukru z buraka cukrowego. Producenci cukru otrzymują dopłaty zaliczkowe w wysokości 160 zł do każdej wyeksportowanej tony cukru w okresie jednego miesiąca od dnia złożenia wniosku o dopłatę. Do wniosku powinien zostać dołączony Jednolity Dokument Administracyjny (SAD), ze wskazaniem producenta wyeksportowanego cukru. Wniosek należy złożyć najpóźniej do dnia 31 stycznia 2001 r.    Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokona końcowego rozliczenia i przekazania dopłat do eksportu cukru do dnia 31 marca 2001 r.    Dopłaty do eksportu cukru nie przysługują w przypadku jego eksportu do krajów, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła umowy o niestosowaniu dopłat do eksportu cukru, oraz złożenia wniosku po ww. terminie. Wysokość dopłat do 1 tony cukru kształtowała się następująco:    - w 1997 r. wynosiła 161,94 zł,    - w 1998 r. wynosiła 342,99 zł.    Przewidywana w 1998 r. dopłata wyniesie ok. 527,72 zł.    W Unii Europejskiej ceny cukru utrzymywane są na wyższym poziomie niż na rynkach światowych, dlatego też istnieje mechanizm dopłat pozwalający efektywnie eksportować nadwyżki cukru kwot A i B. Dopłaty eksportowe pokrywają różnicę między cenami wewnętrznymi Unii a cenami światowymi.    Zwroty eksportowe odbywają się poprzez:    1. Cotygodniowe przetargi. W każdą środę Komisja Europejska podejmuje decyzje o przeznaczeniu określonych środków na dopłaty do eksportu. Wysokość dopłat uwzględnia notowania dwóch najbliższych kontraktów terminowych na giełdzie w Londynie i Paryżu. Licencje na eksport udzielane są tym handlowcom, którzy wyeksportują daną partię cukru przy najniższym poziomie dopłat.    2. Drugi rodzaj subsydiów do eksportu cukru dotyczy niewielkich partii tego towaru. Wielkość dopłat jest ustalana w sytuacji, gdy na rynku światowym występuje znaczna fluktuacja cen. Stawka dopłat jest zryczałtowana.    3. Dopłaty stosuje się do cukru eksportowanego w produktach przetworzonych. Eksport cukru zarówno z kwoty B, jak i poza nią jest uzależniony od otrzymania licencji eksportowej.    Ważną charakterystyczną cechą systemu regulacji rynku cukru jest samofinansowanie. Dotyczy to również dotowania eksportu cukru.    Źródłem pozyskiwania środków na ten cel jest podatek produkcyjny płacony przez producentów cukru. Stawka podstawowa wynosi 2% ceny interwencyjnej od ilości cukru w ramach kwoty A + B. Jednak podatek wyliczony w oparciu o stawkę podstawową nie jest wystarczający, może być ustalona opłata dodatkowa wynosząca maksymalnie 37,5% ceny interwencyjnej i odnosząca się do ilości cukru w ramach kwoty B. Wysokość dopłat jest uzależniona od potrzeb środków na finansowanie dopłat do eksportu. Jeśli zebrane fundusze są niewystarczające do subsydiowania eksportu, wprowadza się opłaty uzupełniające. Komisja Europejska dopuszcza również możliwość przeniesienia części opłat (do 60%) z producentów cukru na plantatorów buraków cukrowych.    Regulacje rynku cukru w Polsce, jak i w krajach Unii Europejskiej zawierają zapisy dotyczące dotowania eksportu cukru z kwoty B. Jednakże systemy dopłat różnią się zasadniczo.    Należy podkreślić, że system obowiązujący w tym zakresie w UE może być zastosowany w Polsce wyłącznie po zmianie dotychczas obowiązującej ustawy ˝cukrowej˝, nad którą od kwietnia 1999 r. pracuje Sejm RP. W nowej ustawie powinny znaleźć się zapisy dotyczące obowiązkowego wnoszenia opłat przez plantatorów buraków cukrowych i producentów cukru przeznaczonych na dopłaty do eksportu cukru, jak również powołania instytucji, która co tydzień organizowałaby przetargi eksportowe na cukier i wydawała stosowne licencje eksportowe. Licencje na eksport udzielane byłyby tym handlowcom, którzy wyeksportują daną partię cukru przy najniższym poziomie dopłat.    W załączeniu lista wierzycieli, którzy objęli akcje Cukrowni Łubna SA.*)    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Kazimierz Marcinkiewicz    Warszawa, dnia 7 marca 2000 r.